Veel mensen die een uitkering ontvangen, vragen zich af of ze daarnaast een activiteit in bijberoep mogen starten. In België kan dat in sommige gevallen, maar er gelden strikte voorwaarden. In dit artikel leggen we helder uit wat wel en niet mag, en waar je op moet letten.
Uitkering en bijberoep: hoe zit dat?
Een bijberoep betekent dat je zelfstandig werkt, maar dat dit niet je hoofdactiviteit is. Vaak combineer je het met een job als werknemer, maar ook wie een uitkering ontvangt kan soms een bijberoep starten. Alles hangt af van het soort uitkering dat je krijgt.
1️⃣ Bij werkloosheidsuitkering en bijberoep
Mag je een bijberoep starten tijdens werkloosheid?
Ja, maar alleen onder zeer strikte voorwaarden. Je moet je bijberoep altijd vooraf melden bij de RVA. Zij beslissen of je je activiteit mag verderzetten of starten.
Heb je een werkloosheidsuitkering en overweeg je daarnaast te starten als zelfstandige in bijberoep? Dan kun je gebruik maken van “springplank naar zelfstandige“. Zo behoud je tijdelijk je uitkering terwijl je jouw eigen zaak opstart.
Wat houdt de “springplank naar zelfstandige” in?
Via deze regeling kun je je werkloosheidsuitkering tot 12 maanden behouden en tegelijkertijd je eigen bijberoep opstarten. Zo test je jouw ondernemersidee uit terwijl je vangnet nog intact blijft.
Wie zonder toestemming een zelfstandige activiteit uitoefent, kan hun werkloosheidsuitkering verliezen.
Tip van een boekhouder
Wees ervan op de hoogte dat de inkomensgrens niet hoog ligt, vanaf je winst hoger is dan €17,72 moet je een deel van je uitkering terugbetalen.
2️⃣ Bij ziekte-uitkering en bijberoep
Ook hier zijn er beperkingen. Het ziekenfonds (mutualiteit) moet altijd vooraf toestemming geven. Zij beoordelen of je activiteit verenigbaar is met je gezondheidstoestand en of je nog voldoende hersteltijd hebt.
👉 Vaak wordt enkel deeltijdse en lichte activiteit toegestaan.
👀 Opgelet: je beroepsinkomsten uit die toegelaten activiteit zijn niet onbeperkt combineerbaar met je ziekte- of invaliditeitsuitkering. Je uitkering kan dus verminderd worden.
3️⃣ Bij invaliditeitsuitkering en bijberoep
Na een lange periode van ziekte kan je in invaliditeit terechtkomen. Als je als zelfstandige wil bijverdienen en je hebt een invaliditeitsuitkering gelden er strenge controles. Het Riziv en je mutualiteit kijken of je arbeidsgeschikt bent voor het soort werk dat je wil doen.
- Soms kan een zelfstandige activiteit als therapeutische activiteit goedgekeurd worden.
- Zonder toestemming riskeer je terugbetaling van je uitkering.
4️⃣ Bij pensioen en bijberoep
Wie een pensioen ontvangt, mag wél vaak een bijberoep uitoefenen. Toch gelden ook hier inkomensgrenzen, afhankelijk van je leeftijd en het soort pensioen dat je krijgt.
- Vanaf 65 jaar en met minstens 45 loopbaanjaren mag je onbeperkt bijverdienen.
- In andere gevallen moet je rekening houden met een maximaal toegelaten jaarinkomen.
5️⃣ Bij leefloon (OCMW) en bijberoep
Een bijberoep combineren met een leefloon is uitzonderlijk. Het OCMW bekijkt dit geval per geval en houdt rekening met je inkomsten. Vaak wordt je leefloon verminderd of zelfs stopgezet zodra je zelfstandige activiteit opbrengt.
Praktische tips als je een uitkering wilt combineren met een bijberoep
Een uitkering combineren met een activiteit in bijberoep is in België mogelijk, maar het is nooit vanzelfsprekend. Je moet altijd toestemming vragen en rekening houden met inkomensgrenzen en voorwaarden. Begin je zonder de juiste stappen, dan riskeer je je uitkering kwijt te spelen.
- Vraag altijd vooraf toestemming bij RVA, mutualiteit of OCMW.
- Hou je boekhouding correct bij: al je inkomsten worden gecontroleerd.
- Laat je adviseren door een sociaal secretariaat, boekhouder of je mutualiteit.